Kazan Suyu İletkenliği: Yüzey Blöfü ile Köpürme ve Sürüklenmeyi Önleyin

Buhar kazanına beslenen su ne kadar iyi şartlandırılırsa şartlandırılsın, içinde bir miktar çözünmüş madde bulunur. Su buharlaştıkça bu maddeler buharla birlikte gitmez, kazanda kalır ve konsantrasyonları sürekli artar. Çözünmüş tuz miktarı arttıkça kazan suyu iletkenliği de yükselir; bu değer, kazan suyunun ne kadar “yoğunlaştığını” gösteren en pratik göstergedir.

Bu yazıda yüksek iletkenliğin neden olduğu sorunları, yüzey blöfünün iletkenliği nasıl kontrol altında tuttuğunu ve blöf sırasında enerji kaybının nasıl en aza indirilebileceğini ele alıyoruz.

İletkenlik ve TDS Arasındaki İlişki

TDS (Toplam Çözünmüş Katı Madde), suda çözünmüş tuzların toplam miktarıdır. Bu tuzlar suyu elektriksel olarak iletken yaptığı için TDS doğrudan ölçmek yerine iletkenlik ölçülür. Kabaca, 25 °C’deki iletkenlik (µS/cm) yaklaşık 0,7 katsayısı ile çarpılarak TDS (ppm) tahmin edilebilir; ancak katsayı suyun bileşimine göre değişir. İletkenlik sıcaklıkla da değiştiği için ölçümlerin sıcaklık kompanzasyonlu yapılması gerekir.

Yüksek İletkenliğin Riskleri

• Köpürme: Çözünmüş madde konsantrasyonu arttıkça su yüzeyinde kararlı bir köpük tabakası oluşur.
• Sürüklenme (carryover): Köpük ve su damlacıkları buharla birlikte hatta taşınır. Islak ve kirli buhar; kontrol vanalarında, kondenstoplarda, ısı eşanjörlerinde ve türbinlerde erozyon, tortu ve arızalara yol açar, ürün kalitesini de olumsuz etkileyebilir.
• Seviye ölçümünde dalgalanma: Köpürme, su seviyesinin yanlış algılanmasına ve gereksiz alarmlara neden olabilir.

Kazan borularında kireç tabakası oluşumu ise esas olarak sertlik yapan kalsiyum ve magnezyum tuzlarından kaynaklanır; bunun önlenmesi besi suyunun yumuşatılması, kimyasal şartlandırma ve dibe çöken çamurun dip blöfü ile atılmasıyla sağlanır. Yüzey blöfü ise çözünmüş tuz (TDS) seviyesini kontrol eder.

Yüzey Blöfü Nedir?

Yüzey blöfü, kazan suyunun bir kısmının normal su seviyesinin hemen altından, kontrollü olarak tahliye edilmesidir. Tahliye edilen yüksek iletkenlikli suyun yerine daha düşük iletkenlikli besi suyu girer ve böylece kazan suyu iletkenliği istenen aralıkta tutulur. Su yüzeyine yakın bölgeden alınmasının nedeni, buharlaşmanın yoğun olduğu bu bölgede çözünmüş maddelerin ve köpüğün yoğunlaşmasıdır.

Kontrollü Blöf ile Enerji Tasarrufu

Blöfle atılan su, kazan basıncında ve doyma sıcaklığındadır. Gereğinden fazla blöf, ısıtılmış ve şartlandırılmış suyun boşa atılması demektir; yetersiz blöf ise köpürme ve sürüklenme riskini artırır. Doğru denge için:

• Otomatik iletkenlik kontrolü: Kazana takılan iletkenlik elektrodu suyu sürekli ölçer; kontrol cihazı ayar değeri aşıldığında blöf vanasını açar, değer düştüğünde kapatır. Böylece yalnızca gerektiği kadar blöf yapılır.
• Isı geri kazanımı: Blöf suyu bir flaş kabına alınarak açığa çıkan flaş buhar besi suyu tankında kullanılabilir; kalan sıcak suyun ısısı ise bir eşanjör aracılığıyla takviye (make-up) suyunu ön ısıtmak için değerlendirilebilir.

Yüzey Blöf Hattında Kullanılan Ekipmanlar

Blöf hattındaki ekipmanlar yüksek sıcaklık, basınç ve flaşlanma kaynaklı aşınmaya dayanıklı olmalıdır. ORFA, yüzey blöf uygulamaları için şu çözümleri sunar:

• İletkenlik elektrodu ve kontrol cihazı: Kazan suyu iletkenliğini sürekli ölçer ve blöfü yönetir.
• Blöf kontrol vanası: Kontrol cihazından gelen sinyalle çalışan, blöf debisini ayarlayan vana.
• Pislik tutucu ve yardımcı vanalar: Katı parçacıkların kontrol vanasına zarar vermesini önler, bakım sırasında hattın izole edilmesini sağlar.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Kazan suyu iletkenliğini kontrol altında tutmak, köpürme ve sürüklenmeyi önlemenin, buhar kalitesini korumanın ve enerji kaybını sınırlamanın anahtarıdır. Otomatik yüzey blöfü ve ısı geri kazanımı ile hem kazanınızı korur hem de işletme maliyetlerini düşürürsünüz. Çözümlerimiz için Kazan Yüzey ve Dip Blöf Sistemleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.