Eşanjörler

Plakalı Eşanjör ile Buhardan Kalorifer Isıtma Suyu Üretimi

Buhar kullanılan tesislerde plakalı eşanjörle kalorifer ısıtma suyu üretiminin çalışma prensibini, gerekli ekipmanları ve doğru kondens tahliyesini inceleyin.

ORFA Teknik EkibiGüncellendi: 30.10.20263 dk okuma

Plakalı eşanjör ile buhardan kalorifer ısıtma suyu üretimi

Endüstriyel tesislerde buhar, hem proseslerde hem de ısıtmada kullanılan en verimli enerji taşıyıcılarından biridir. Buhar kazanı bulunan bir tesiste ayrı bir sıcak su kazanı kurmak yerine, kazan çıkışındaki veya proses hattındaki buharın bir kısmı plakalı eşanjör yardımıyla buhardan kalorifer ısıtma suyu üretmek için kullanılabilir. Böylece radyatör, fan-coil, ısıtma serpantini veya yerden ısıtma sistemleri için gerekli düşük sıcaklıklı kapalı devre güvenli ve verimli biçimde oluşturulur.

Bu yazıda sistemin çalışma prensibini, gerekli ekipmanları ve sağlıklı bir kondens tahliyesi için dikkat edilmesi gereken noktaları ele alıyoruz.

Buhar–Su Isı Transferinde Plakalı Eşanjörün Rolü

Plakalı eşanjörler; geniş ısı transfer yüzeyi, türbülanslı akış yapısı ve kompakt tasarımı sayesinde buhar ile su arasında hızlı ve kontrollü ısı geçişi sağlar. Buhar plakaların bir tarafında yoğuşurken kalorifer suyu diğer tarafta akar; iki akışkan birbirine karışmaz. Buharın yoğuşurken verdiği gizli ısı çok yüksek olduğundan, küçük bir eşanjörle büyük ısıtma kapasitelerine ulaşılabilir.

Buhar uygulamalarında eşanjör tipi ve conta malzemesi buharın basıncına ve sıcaklığına uygun seçilmelidir; yüksek basınçlarda lehimli veya kaynaklı tipler, contalı tiplerde ise buhara uygun conta malzemeleri tercih edilir.

Sistemin Çalışma Prensibi

Buhar beslemesi: Buhar; kesme vanası, pislik tutucu ve buhar debisini ayarlayan kontrol vanası üzerinden eşanjörün primer tarafına, genellikle üst bağlantıdan girer. Gerekirse öncesinde bir basınç düşürücü vana ile basınç uygun değere indirilir.
Isı transferi: Buhar plakalar üzerinde yoğuşarak gizli ısısını kalorifer suyuna aktarır.
Kondens tahliyesi: Oluşan kondens, eşanjörün alt bağlantısından yerçekimiyle kondenstop grubuna akar ve sistemden tahliye edilir.
Sekonder devre: Kalorifer suyu sirkülasyon pompası ile eşanjörün sekonder tarafından dolaşır ve radyatör, serpantin veya fan-coil’lere gönderilir.
Sıcaklık kontrolü: Sekonder çıkıştaki sıcaklık sensörü ve kontrolör, buhar kontrol vanasını açıp kısarak gidiş suyu sıcaklığını istenen değerde tutar.

Neden Plakalı Eşanjör Tercih Edilir?

Yüksek ısı transfer katsayısı: Aynı kapasite daha küçük bir cihazla sağlanır.
Kompakt yapı: Makine dairesinde az yer kaplar.
Modülerlik: Contalı tiplerde plaka eklenerek kapasite artırılabilir.
Hızlı tepki: Düşük iç hacmi sayesinde yük değişimlerine hızlı yanıt verir, sıcaklık kontrolü kararlı olur.
Devre ayrımı: Kazan suyu-buhar devresi ile kalorifer devresi birbirinden ayrılır; her devre kendi basıncında ve su kalitesinde çalışır.

Sistemde Bulunması Gereken Ekipmanlar

Devre	Ekipman	Görevi
Buhar (primer)	Kesme vanası, Y tipi pislik tutucu	Bakım için izolasyon ve kirlerin tutulması
Buhar (primer)	Kontrol vanası ve aktüatör (gerekirse basınç düşürücü)	Buhar debisini ve basıncını ayarlamak
Buhar (primer)	Hava atıcı ve vakum kırıcı	Devreye almada havayı atmak, yoğuşma sonrası vakum oluşumunu önlemek
Kondens	Kondenstop grubu (şamandıralı tip yaygındır)	Kondensi buhar kaçırmadan sürekli tahliye etmek
Kalorifer (sekonder)	Sirkülasyon pompası, emniyet ventili, genleşme tankı	Sirkülasyon ve kapalı devrenin basınç güvenliği
Kontrol	Sıcaklık sensörü, PID kontrolör veya otomasyon panosu	Gidiş suyu sıcaklığını sabit tutmak

İpucu: Kontrol vanası kısıldığında eşanjör içindeki buhar basıncı kondens hattındaki karşı basıncın altına düşebilir; bu durumda kondens eşanjörde birikir, kapasite düşer ve su darbesi oluşabilir. Kondens hattını eşanjörden kondenstopa doğru serbest akışlı tasarlayın, gerekiyorsa vakum kırıcı veya pompa-kondenstop çözümleri değerlendirin.

Kullanım Alanları

Fabrika ve üretim tesislerinin ortam ısıtması
Hastane ve otel ısıtma sistemleri
Depo ve idari binalar
Alışveriş merkezlerinin teknik hacimleri
Isıl işlem ve proses destek tesisleri

Sık Sorulan Sorular

Buharlı eşanjörde kondenstop nereye konur?

Kondenstop eşanjörün buhar giriş hattına değil, alt taraftaki kondens çıkışına konur. Kondens eşanjörden kondenstopa yerçekimiyle serbestçe akabilmelidir.

Kalorifer suyu sıcaklığı nasıl sabit tutulur?

Sekonder gidiş hattındaki sıcaklık sensörünün ölçtüğü değere göre kontrolör, buhar hattındaki kontrol vanasını açıp kısar ve eşanjöre giren buhar miktarını ayarlar.

Buhar tarafında neden hava atıcı gerekir?

Buharın içindeki hava ve yoğuşmayan gazlar ısı transfer yüzeyinde yalıtkan bir tabaka oluşturarak kapasiteyi düşürür. Hava atıcı bu gazları tahliye ederek eşanjörün tam kapasiteyle çalışmasını sağlar.

Sonuç

Plakalı eşanjör ile buhardan kalorifer ısıtma suyu üretmek, buhar kazanı bulunan tesislerde mevcut enerji kaynağını değerlendiren verimli ve ekonomik bir çözümdür. Eşanjör, kontrol vanası, kondenstop ve yardımcı ekipmanların doğru seçimi için ORFA teknik ekibine danışabilir, eşanjörler ürün grubumuzu inceleyebilirsiniz.

Online Mağaza