Seviye Ölçüm Cihazları: Teknolojiler, Karşılaştırma ve Seçim Kriterleri

Tanklardaki sıvı seviyesinin doğru ölçülmesi; stok takibi, proses kontrolü, taşma ve kuru çalışma gibi risklerin önlenmesi için temel bir gerekliliktir. Seviye ölçüm cihazları, bir tank veya kap içindeki sıvının yüksekliğini ya da belirli bir seviyeye ulaşıp ulaşmadığını belirleyen ve bu bilgiyi göstergeye, şaltere veya kontrol sistemine aktaran enstrümanlardır.

Her teknolojinin güçlü ve zayıf yönleri farklıdır. Bu rehberde en yaygın seviye ölçüm teknolojilerini, birbirleriyle karşılaştırmasını ve seçimde dikkate almanız gereken kriterleri bulacaksınız.

Noktasal ve Sürekli Ölçüm

• Noktasal seviye algılama: Sıvının belirli bir seviyeye ulaşıp ulaşmadığını bildirir (seviye şalterleri). Pompa başlat-durdur ve alarm uygulamaları için idealdir.
• Sürekli seviye ölçümü: Seviyeyi tüm aralık boyunca gösterir veya analog/dijital sinyal olarak verir (göstergeler ve transmitterler). Stok takibi ve oransal kontrol için gereklidir.

Yaygın Seviye Ölçüm Teknolojileri

Şamandıralı Seviye Cihazları

Sıvı yüzeyinde yüzen şamandıranın hareketi mekanik bir bağlantı veya mıknatıs aracılığıyla bir şaltere ya da göstergeye aktarılır. Basit, ekonomik ve güvenilirdir; su, yakıt ve birçok kimyasal tankta kullanılır. Yapışkan veya çok kirli sıvılarda şamandıra hareketi engellenebilir.

Manyetik Seviye Göstergeleri

Tanka paralel bağlanan bir hazne içindeki mıknatıslı şamandıra, dıştaki iki renkli flapları çevirerek seviyeyi gösterir. Akışkan gösterge cetveliyle temas etmediğinden sızdırmazdır ve cam göstergelere göre daha güvenlidir. Hazneye eklenen manyetik şalterler veya transmitterler ile otomasyon sistemine sinyal verilebilir. Uygun malzemeyle yüksek basınç ve sıcaklıklı proses tankları ve kazanlarda kullanılır.

Kapasitif Seviye Cihazları

Sıvı seviyesi değiştikçe prob ile tank duvarı (veya referans elektrot) arasındaki kapasitans değişir ve bu değişim seviye bilgisine dönüştürülür. Prob genellikle akışkanla temas eder; ancak hareketli parçası yoktur ve iletken/iletken olmayan birçok sıvıda ve toz malzemelerde kullanılabilir. Probda yapışma yapan veya dielektrik sabiti değişken akışkanlarda kalibrasyon önemlidir. Gıda, kimya ve ilaç sektörlerinde yaygındır.

Ultrasonik Seviye Transmitterleri

Tank tavanına monte edilen sensör ses dalgası gönderir ve dalganın sıvı yüzeyinden yansıyıp geri dönme süresinden seviyeyi hesaplar. Akışkanla temas etmeden sürekli ölçüm yapar ve 4-20 mA gibi sinyaller verir. Yoğun köpük ses dalgasını sönümlediği, yoğun buhar ve toz ise ölçümü bozabildiği için bu koşullarda dikkatli seçilmelidir. Su ve atık su, depolama tankları ve açık kanallarda yaygındır.

Hidrostatik (Basınç Esaslı) Seviye Transmitterleri

Sıvı sütununun oluşturduğu hidrostatik basınç, seviye ve sıvı yoğunluğuyla orantılıdır; transmitter bu basıncı ölçerek seviyeyi hesaplar. Açık tanklarda tek bir basınç transmitteri veya dalgıç sensör yeterlidir; kapalı ve basınçlı tanklarda tank içi gaz basıncının etkisini gidermek için fark basınç transmitteri kullanılır. Derin tanklar, kuyular ve yer altı tanklarında tercih edilir. Yoğunluk değişirse ölçüm sapar.

Teknoloji Karşılaştırması

Seçim Kriterleri

• Akışkan özellikleri: Sıcaklık, basınç, yoğunluk, viskozite, korozyon etkisi, iletkenlik, köpük veya katı partikül varlığı.
• Tank özellikleri: Boyut, geometri, malzeme, açık/kapalı oluşu, iç yapılar (karıştırıcı, serpantin).
• Ölçüm ihtiyacı: Noktasal mı sürekli mi, gereken doğruluk ve ölçüm aralığı.
• Çıkış sinyali: Röle kontağı, analog 4-20 mA veya HART, Modbus gibi dijital haberleşme.
• Montaj ve bakım: Üstten, yandan veya bypass montaj imkânı; bakım erişimi.
• Maliyet: İlk yatırım ile işletme ve bakım maliyetlerinin toplamı.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Doğru seviye ölçüm cihazı; akışkanın özelliklerine, tankın yapısına ve ihtiyaç duyulan sinyale göre seçildiğinde proses güvenliğini artırır ve işletme maliyetlerini düşürür. ORFA Endüstriyel olarak uygulamanıza uygun teknolojiyi belirlemenize yardımcı oluyoruz; tüm ürün grupları için seviye kontrol cihazları sayfamızı inceleyebilirsiniz.